تعاریف و اصطلاحات پرکاربرد در استانداردهای ارت و صاعقه گیر

تعاریف و اصطلاحات پرکاربرد در استانداردهای ارت و صاعقه گیر

تعاریف و اصطلاحات پرکاربرد در استانداردهای ارت و صاعقه گیر

صاعقه‌ یک‌ پدیده طبیعی‌ جوي است‌ و هیچ‌ وسیله‌ و روشی‌ وجود ندارد که‌ قادر باشد از تخلیه‌ صاعقه‌ جلوگیري نماید. برخورد مستقیم‌ و غیرمستقیم‌ صاعقه‌ به‌ ساختمانها و انتقال جریان آن از طر یق‌ خطوط خدماتی‌ ورودي به‌ آنها می‌ تواند براي انسانها ، ساختمانها و محتویات باارزش آنها ، آسیب‌ زننده و خطرناك باشد ، پس‌ بکارگیري تمهیدات لازم براي حفاظت‌ در مقابل‌ صاعقه‌ و ایجاد شبکه‌ ارتینگ‌ مناسب‌ امري ضروري است‌.

مفاهیم‌ و تعاریف‌ فنی‌ :

 

جرقه‌ صاعقه‌ به‌ زمین‌ ( Lightning Flash to Earth) : 

تخلیه‌ بارالکتریکی‌ ابر به‌ زمین‌ است‌ که‌ منشأ جوي داشته‌ و شامل‌ یک‌ یا چند ضربه‌ می‌ باشد.

 

جرقه‌ پائین‌ رو (Downward Flash) :

یک‌ تخلیه‌ الکتریکی‌ که‌ از طرف ابر بسوي زمین‌ شکل‌ می‌ گیرد. یک‌ جرقه‌ پایین‌ رو از یک‌ ضربه‌ اولیه‌ کوتاه و چند ضربه‌ متعاقب‌ آن و یک‌ تخلیه‌ الکتریکی‌ بلندمدت تشکیل‌ شده است‌.

 

جرقه‌ بالارو (Upward Flash) : 

یک‌ تخلیه‌ الکتریکی‌ که‌ از طرف زمین‌ بسوي ابر شکل‌ می‌ گیرد. یک‌ جرقه‌ بالارو از یک‌ ضربه‌ اولیه‌ بلند به‌ تنهایی‌ و یا به‌همراه احتمالاً چندضربه‌ متعاقب‌ کوتاه و نیز یک‌ تخلیه‌ الکتریکی‌ بلندمدت تشکیل‌ شده است‌.

 

ضربه‌ صاعقه‌ (Lightning Stroke) : 

تخلیه‌ بارهاي الکتریکی‌ ابر و زمین‌ در هنگام برخورد جرقه‌ با زمین‌ را گویند.

 

ضربه‌ کوتاه (Short Stroke) : 

بخشی‌ از یک‌ جرقه‌ صاعقه‌ است‌ که‌ مربوط به‌ جریان ضربه‌ اي (Impulse) آن می‌ باشداین‌. جریان معمولاً کمتراز 2ms به‌ طول می‌ کشد.

 

 ضربه‌ بلند (Long Stroke) : 

بخشی‌ از یک‌ جرقه‌ صاعقه‌ است‌ که‌ مربوط به‌ جریان پیوسته‌ (Continuous) آن می‌ باشد. این‌ جریان بیش‌ از 2ms و کمتر از 1s به‌ درازا می‌ کشد.

 

ضربه‌ هاي چندگانه‌ (Multiple Stroke) :

تخلیه‌ جرقه‌ یی‌ شامل‌ سه‌ تا چهار ضربه‌ که‌ معمولاً فواصل‌ آنها حدود 50ms می‌ باشد

نقطه‌ برخورد (Point of Stroke)

نقطه‌ اي از زمین‌ و یا یک‌ سازه مرتفع‌ (ساختمان ، درخت‌ ، میله‌ و دکلها) که‌ صاعقه‌ با آن برخورد می‌ کند.

 

جریان صاعقه‌ (Lightning Current) :

 جریانی‌ که‌ در نقطه‌ برخورد جاري می‌ شود.

 

پیشانی‌ موج جریان ضربه‌(Front Time of Short Stroke) T1 :

یک‌ مقدار مجازي که‌ بصورت ۱.۲۵ برابر فاصله‌ زمانی‌ میان رسیدن از ۱۰% به‌ ۹۰% قله‌ موج جریان تعریف‌ شده است‌.

 

زمان کاهش‌ موج به‌ نیمه‌ قله‌ جریان ضربه‌ (Time to half Value of Short Stroke) T2 :

فاصله‌ زمانی‌ میان شروع پیشانی‌ موج ۱۰%) قله‌ موج) تا زمان کاهش‌ از قله‌ به‌ نیمه‌ موج ضربه‌ جریان ، راگویند.

 

بار تخلیه‌ شده ضربه‌ (Flash Charge – Q flash) انتگرال :

زمانی‌ جریان صاعقه‌ در بازه زمانی‌ وقوع موج ضربه‌ .

 

بار تخلیه‌ شده ضربه‌ کوتاه (Short Stroke Charge – Q short) : انتگرال زمانی‌ جریان صاعقه‌ در محدوده زمانی‌ بروز ضربه‌ کوتاه .

 

بار تخلیه‌ شده ضربه‌ بلند (Long Stroke Charge – Q long) : انتگرال زمانی‌ جریان صاعقه‌ در طول زمان یک‌ موج ضربه‌ بلند.

 

سازه مورد حفاظت‌ (Structure to be Protected) :

عبارتست‌ از سازه و یا تاسیساتی‌ که‌ براي حفاظت‌ آن ها در مقابل‌ اثرات ناشی‌ از برخورد صاعقه‌ ، یک‌ سیستم‌ حفاظتی‌ مناسب‌ پیش‌ بین‌ي می‌ شود.

 

خطوط خدماتی‌ مورد حفاظت‌ (Services to be Protected) :

عبارتست‌ از خطوط ورودي به‌ یک‌ ساختمان که‌ می‌ بایست‌ به‌ منظور حفاظت‌ آنها در مقابل‌ صاعقه‌ ، سیستم‌ حفاظتی‌ مناسب‌ تدارك دیده شود.

 

سیستم‌ الکتریکی‌ و الکترونیکی‌ (Electrical & Electronic System) :

 

عبارتست‌ از سیستم‌ هایی‌ که‌ شامل‌ تجهیزاتی‌ با تغذیه‌ فشار ضعیف‌ و یا تجهیزات الکترونیکی‌ حساس شامل‌ لوازم مخابراتی‌ ، کامپیوتر ، کنترل و ابزار دقیق‌ و سیستم‌ هاي رادیوئی‌ می‌ باشند.

 

صدمه‌ فیزیکی‌ (Physical Damage) : 

صدمه‌ به‌ سازه یا محتویات آن که‌ ناشی‌ از اثرات حرارتی‌ ، شیمیایی‌ ، مکانیکی‌ و انفجاري صاعقه‌ می‌ باشد.

 

ضربه‌ الکترومغناطیسی‌ صاعقه‌ (Lightning Electromagnetic Impulse – LEMP) : 

اثرات الکترومغناطیسی‌ ناشی‌ از تخلیه‌ جریان صاعقه‌ را گویند.